هر روز به تعداد علاقه مندان کشت سیر افزوده میشود. چون قیمت سیر سالهای اخیر رشد قابل توجهی کرده علاوه بر ترشی، سیر در داروسازی و همچنین در فرمولاسیون شامپوها نیز استفاده می شود. سیر از معدود محصولات ایرانی است که به بیش از ۳۲ کشور صادر می شود و به همین دلیل در این آموزش می خواهیم از صفر تا صد کشت سیر را بررسی کنیم پس با ما همراه باشید و اگر سوالی دارید در قسمت نظرات از ما بپرسید یا با شماره ای که در انتها میزاریم تماس بگیرید.
کاشت سیر
زمان کاشت سیر در شهرهای مختلف ایران
سیر کشت پاییزه داره و پاییز کشت میشه ولی برخلاف تصور خیلی ها زمان کاشتش در همه شهرها یکی نیست هر شهری با توجه به اینکه هوا کی سرد میشه، دوره یخبندان داره یا نه؟ و بهار کی هوا گرم میشه زمان کاشت فرق میکنه اینجا با هم کاشت سیر در مناطق مختلف رو بررسی میکنیم تا هر شهری هستید در زمان درست بکارید.
ببینید: قیمت هر کیلو بذر سیر
کاشت سیر در شهرهای گرمسیر
از قدیم شهر دزفول قطب سیر بوده و شهرهای اطراف مثل باغملک و شوش و شوشتر هم سیر کشت میشه علاوه بر این شهرها به تازگی پیاز کاران جیرفت هم رو به کشت سیر آوردند همچنین سیر میناب معروف بوده و هست این شهرها کاشت سیر رو از ۲۰ مرداد شروع میکنند و تا ۱۵ مهر به کشت سیر میپردازند و از نیمه بهمن تا عید سیر را برداشت میکنند.
اگه براتون سواله چرا این شهرها زود میکارن باید بگم که این شهرها چون از آنطرف هواشون زود گرم میشه مجبورن زودتر بکارن که سیر بزرگ بشه و زود هم برداشت کنند چرا که بعد از عید هوای این شهرها اینقدر گرم میشه که سیر تو زمین بمونه میپزه و برای همین اکثرا سیر رو نارس برداشت میکنند و به همین دلیل معمولا سیر دزفول برای بذر مناسب نیست چون اکثرا غده سیر خوب تشکیل نشده مجبورند برداشت کنند.
کاشت سیر در شهرهای معتدل
شهرهای معتدل مثل شهداد، طارم و پارس آباد و شاهرود چون هواشون نه آنچنان سرده که یخبندان طولانی داشته باشند و نه انچنان گرمه که بهار زود هوا گرم بشه از ۲۰ شهریور تا آخر مهر ماه سیر میکارند. همچنین این شهرها حوالی ۲۰ فروردین تا آخر اردیبهشت برداشت میکنند.
کاشت سیر در شهرهای سردسیر
در شهرهای سردسیر مثل همدان، اردبیل، آذرشهر و سمیرم که هوا سرده و زمستان برف و یخبندان کُشنده داره کاشت سیر حدودا ۳ هفته تا یک ماه قبل کشت انجام میشه دلیلش هم اینه که چون سرمای این شهرها معمولا از اواخر و آذر شروع میشه و تا بعد عید ادامه داره سه هفته قبل سرما میکارن تا سیر ریشه بزنه و تو خاک بمونه ولی خیلی سبز نشه
اگر شهرهای سردسیر از خیلی قبل مثلا مهر ماه بکارند سیرهای اونا سبز میشن و قسمت های تازه سبز شده و جوان بوته های سیر با اولین سرما از بین می روند. در این شهرها سیر در خرداد و تیر ماه برداشت میشه.
شرایط کاشت سیر
قبل از این که تصمیم برای کشت سیر بگیریم باید اول بررسی کنیم ببینیم شرایط کشت سیر رو داریم یا نه! در واقع این کشت یه سری شرط ها داره که فقط کشاورزانی که این شروط رو مهیا کنند میتوانند سیر بکارند مثلا اینکه خاکت مناسب سیر کاشتن باشه یا هزینه بالای این کشت رو داشته باشی و… این پایین کاملتر توضیح میدیم.
آب و هوای مناسب سیر
سیر برای رشد آب و هوای خنک میخاد و برای همین در فصول سرد سال داخل زمینه! هوای گرم روی عملکرد سیر تاثیر منفی میزاره و برای همینه که در شهر دزفول از عید به بعد که هوا گرم میشه هر چند که سیرها نرسیده اند سیر رو برداشت میکنند.
آب و هوای مناسب کاشت سیر
از آن طرف سیر به سرمای هوا مقاوم است حتی موقع بارش برف هم با اینکه کشت های دیگر رو خراب میکنه ولی فقط نوک برگهای سیر زرد میشه ولی یخبندان زمستان روی سیر تاثیر منفی میزاره و رشد سیر رو به کلی متوقف میکنه کاری که در این موارد از دست ما برمیاد اینه که با محلول پاشی آمینواسید مقاومت سیر رو بالا ببریم.
خاک مناسب سیر
برای کشت سیر خاک لومی شنی مناسب است خاک لومی شنی خاکی است که درصدی از انواع خاک ها(شن و سیلت و رس ) در خود دارد. خاک لومی چون آب اضافی را به راحتی عبور می دهد از پوسیدگی ریشه و غده سیر جلوگیری می کند. خاک هایی که درصد ماسه بیشتری داشته باشند به خاطر کمبود مواد آلی برای کشت سیر مناسب نیستند چون سیرهایی که تو این خاک کشت می شود غده نمی دهد.
از طرفی سیرهایی که در خاک های رسی کشت میشود اغلب غده ریزی می دهند چون خاک رسی سفت بوده و باعث مشکل در رشد و تشکیل غده می شود.
خاک مناسب کشت سیر
به طور کلی خاک مناسب برای رشد سیر :
۱ــ باید بافت سبک داشته باشد.
۲ــ زهکشی خوب داشته باشد تا بتواند از تجمع آب در اطراف ریشه جلوگیری کند.
۳ــ حاصلخیز باشید تا با داشتن مواد مغذی رشد سیر را رقم بزند
۴ــ خاک زیر کشت سیر بهتر است ph بین ۶ تا ۷٫۵ داشته باشد تا سیر به خوبی بتواند مواد مغذی را جذب کند.
نکته مهم: اگر خاک شما خیلی سنگین است می توانید قبل از کشت سیر با افزودن ماسه یا شن و یا کود دامی پوسیده خاک را نرم کنید و سپس سیر را کشت کنید.
نیاز کودی و سمی سیر
سمپاشی سیر
از آن جایی که برای سیر هم رشد رویشی و هم رشد غده مهم است نیاز به کود فراوان دارد، قبل از کشت برای هر هکتار سیر ۵ تن کود مرغی، ۳۰۰ کیلو گوگرد معدنی و ۲۰۰ تا ۲۵۰ کیلو کود پایه فسفر مثل دی آمونیوم فسفات یا سوپر فسفات دارد.
بعد از کشت هم یک درمیان در آبیاری ها از گوگرد مایع استفاده می کنیم. بخواهیم از کودهای بعد از کشت بگیم معمولا تا عید به رشد رویشی سیر می پردازیم و برای این امر از کودهای اوره و کود مرغی مایع بهره می بریم بعد از عید هم برای رشد غده یک سیر از فسفر مایع و پتاس بالا و سولوپتاس مصرف می کنیم.
برای پیشگیری از قارچ و بیماری های سیر قبل از کشت بذر سیر را با قارچ کش های پودری آغشته می کنیم بعد از کشت هم از آبیاری اول تا برداشت از قارچ کش های مختلف برای مهار انواع بیماری های قارچی سیر مثل زنگ و سفیدک ها و کپک های سیر استفاده می کنیم.
سیر سالم
همچنین برای کرم ساقه خوار، مگس جوانه سیر و تریپس از سموم مختلف استفاده می شود.
خیالتان را راحت کنم کاشت تا برداشت هیچ آبیاری خالی نداریم و همیشه از سموم و کودهای مختلف استفاده می کنیم. فقط آبیاری نیست معمولا سه روز قبل از آبیاری هم سموم ضد قارچ را سمپاشی می کنیم.
هکتاری چقدر سیر بکاریم چقدر برداشت می کنیم؟!
جواب این سوال در هر شهری فرق میکنه! در واقع هر شهری مقدار کاشت سیر در هکتار متفاوته. اینجوری بگم: شمال کشور پارس آباد مغان هکتاری ۱٫۸۰۰ کیلو (یک تن و هشتصد کیلو) سیر میکارن ولی طارم زنجان ۲٫۵ تن! اون طرف همدان سیر رو به شکل ردیف های متمرکز (هشت ردیفه و یا ۱۰ ردیفه) میکارن و بیشترین مقدار بذر سیر تو همدان کشت میشه چیزی حدود ۳٫۵ تا ۴ تن در هکتار!
البته میزان برداشت سیر هم تو شهرهایی که گفتیم فرق میکنه پارس آباد شهری که ما هستیم و سیر میکاریم هکتاری ۴۰ تا ۵۰ تن سیر تر برداشت میکنیم ۱۰ تا ۱۵ تن سیر خشک
طارمی ها ۷۰ تا ۸۰ تن در هکتار برداشت دارند و همدانی ها میانگین هکتاری ۹۰ تا ۱۰۰ تن سیر برداشت میکنند
در آخر یه چیز جالب بهتون بگم! شهر دزفول هم که از قطب های تولید سیره فقط ۵۰۰ تا ۶۰۰ کیلو در هکتار سیر میکارن! و خب به تبع برداشت کمتری هم دارند هکتاری ۲۰ تن اینا.
البته از کشاورزان همدانی و دزفولی دلیل این مقدار کشت پرسیدم:
همدانی ها میگن چون سمت ما زمین کمه و اجاره زمین به نسبت جاهای دیگه خیلی بالاست مجبوریم پُر بکاریم دزفولی ها هم میگن چون هوا شرجیه و نزدیک بکاریم سیر قارچی میشه مجبوریم با فاصله بکاریم همچنین سیرهایی که دزفولی ها میکارن حبه های کوچکی داره و برای همین وزن اونچنانی نداره ولی سیرهای مغان و آذرشهر حبه های درشتی داره وزن کمتری میده
مثلاً اگه یک کیلو سیر مغان ۲۰۰ حبه باشه یک کیلو دزفول ۶۰۰ تا حبه میده!
اشتباهات رایج در طول کشت سیر
سیر کشت زمان بری است و حدودا 8 ـ 9 ماه تو زمینه در طول کشت سیر مجموعه ای از کارها انجام میدیم که اشتباه انجام دادن هر کدوم میتونه منجر به ضرر کردن و شکست خوردن ما بشه از جمله:
1ــ رعایت نکردن زمان کاشت سیر
2ـ آبیاری بیجا و نامناسب
3ـ علف کش نامناسب
4ـ خرج اضافی و بیش از حد برای اجاره زمین و بذر سیر
5ـ آبیاری اشتباه در فصل سرما و یخبندان
6ـ انتخاب خاک ضعیف
7ـ برداشت زود یا دیر برداشت کردن
(سیر رو زود برداشت کنید سیرتون پوک میشه دیر هم برداشت کنید سیرتون تو زمین می مونه و خندان میشه)
آفت های کشت سیر
خوشبختانه سیر کشت مقاومیه و آفت های زیادی نداره قارچ زنگ، تریپس، لکه برگی و کرم سیر و…. که همه اینها با سمپاشی مناسب و به موقع قابل کنترله. میتونم بگم کُشنده ترین آفت سیر تجربه کم کشاورزه چون مثلاً اگه کشاورز زمان دقیق برداشت سیر رو ندونه ممکنه دیر یا زود برداشت کنه که هر کدوم عواقب خودشو داره اگه زود برداشت کنه سیرش پوک میشه و اگه دیر برداشت کنه موقع کندن ساقه سیر از غده جدا میشه و سیر به اصطلاح خندان میشه سیر خندان به سیری میگیم که ساقه نداره و کله خالی هست این سیر معمولا قیمت پایینتری نسبت به سیر کله داره.
خواهش میکنم این مطلب رو که خوندین زنگ نزنید بپرسید زمان دقیق کشت سیر کیه؟ چون با توضیح من نیست و خطاهای کشاورزی فقط یکی دو تا نیست که تلفنی توضیح بدم در صورتی که از ما پشتیبانی یکساله بگیرید تو روبیکا یا واتساپ قدم به قدم همه اینا رو توضیح میدیم و نمیزاریم خطا داشته باشید. برای دریافت پشتیبانی هم لازم نیست پولی پرداخت کنید همین که بذر رو از ما بگیرید ما صفر تا صد با شماییم تا بهترین سیر رو برداشت کنید.
نحوه کاشت سیر
چجوری زمین رو آماده کنیم هکتاری چقدر سیر میکاریم چطور میکاریم
اولین آبیاری بعد کشت سیر
مراقبت های قبل از عید
رشد رویشی سیر